{"id":232,"date":"2025-03-20T17:49:13","date_gmt":"2025-03-20T16:49:13","guid":{"rendered":"https:\/\/sp.blazowa.net\/?page_id=232"},"modified":"2025-03-20T17:49:13","modified_gmt":"2025-03-20T16:49:13","slug":"patron-wladyslaw-jagiello","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sp.blazowa.net\/?page_id=232","title":{"rendered":"Patron W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o"},"content":{"rendered":"\n

Kim by\u0142 W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o by\u0142 wielkim ksi\u0119ciem litewskim i kr\u00f3lem Polski, a tak\u017ce za\u0142o\u017cycielem dynastii Jagiellon\u00f3w, kt\u00f3rzy panowali w Rzeczpospolitej przez prawie 200 lat.<\/p>\n\n\n\n

Jagie\u0142\u0142o urodzi\u0142 si\u0119 mi\u0119dzy 1352 a 1363 rokiem (do dzi\u015b istniej\u0105 r\u00f3\u017cne teorie) na Litwie. By\u0142 potomkiem Giedymina, synem Olgierda Giedyminowicza. Matk\u0105 Jagie\u0142\u0142y by\u0142a ksi\u0119\u017cniczka twerska, Julianna.<\/p>\n\n\n\n

Jagie\u0142\u0142o przyj\u0105\u0142 imi\u0119 W\u0142adys\u0142aw po chrzcie zwi\u0105zanym z zawarciem ma\u0142\u017ce\u0144stwa z kr\u00f3lem Polski, Jadwig\u0105. Posiada\u0142 tytu\u0142 najwy\u017cszego ksi\u0119cia litewskiego, a tak\u017ce iure uxoris (po \u017conie) kr\u00f3la Polski. Wed\u0142ug poda\u0144 kronikarzy W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o mia\u0142 zna\u0107 jedynie j\u0119zyk litewski i ruski. Nie pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 polskim, niemieckim, ani \u0142acin\u0105. Istnieje teoria, \u017ce nie potrafi\u0142 tak\u017ce p\u0142ynnie czyta\u0107 i pisa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o \u2013 panowanie na Litwie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o odziedziczy\u0142 tytu\u0142 wielkiego ksi\u0119cia litewskiego po swoim ojcu, Olgierdzie. Po przej\u0119ciu w\u0142adzy protektorat nad m\u0142odym ksi\u0119ciem sprawowa\u0142 jego stryj, Kiejstut. Jagie\u0142\u0142o ju\u017c na pocz\u0105tku panowania na Litwie musia\u0142 przeciwstawi\u0107 si\u0119 atakowi wojsk w\u0119giersko-polskich Ludwika Andegawe\u0144skiego, kt\u00f3ry najecha\u0142 ziemie litewskie w odwecie za wcze\u015bniejszy atak Kiejstuta na terytorium Polski. Nast\u0119pnie Jagie\u0142\u0142o walczy\u0142 z wojskami ksi\u0119cia moskiewskiego, Dymitra Do\u0144skiego, do kt\u00f3rego uciek\u0142 si\u0119 brat przyrodni W\u0142adys\u0142awa, Andrzej Garbaty.<\/p>\n\n\n\n

W 1381 roku Litw\u0119 ogarn\u0119\u0142a wojna domowa. O w\u0142adz\u0119 z Jagie\u0142\u0142\u0105 walczy\u0142 jego stryjeczny brat, Witold. Pocz\u0105tkowo konflikt rozk\u0142ada\u0142 si\u0119 na linii Jagie\u0142\u0142o \u2013 Kiejstut, ten pierwszy bowiem pr\u00f3buj\u0105c uwolni\u0107 si\u0119 od wp\u0142yw\u00f3w stryja, zawar\u0142 tajne porozumienie z zakonem krzy\u017cackim, daj\u0105c mu woln\u0105 r\u0119k\u0119 do zaj\u0119cia ziemi trockiej b\u0119d\u0105cej pod rz\u0105dami Kiejstuta. W odwecie ten najecha\u0142 na Wilno i uwi\u0119zi\u0142 bratanka. Jagie\u0142\u0142o zgodzi\u0142 si\u0119 zrzec tronu na rzecz Witolda, syna Kiejstuta.<\/p>\n\n\n\n

Podczas najazdu Kiejstuta na zakon krzy\u017cacki Jagie\u0142\u0142o zdo\u0142a\u0142 odzyska\u0107 pozycj\u0119 w pa\u0144stwie poprzez wszcz\u0119cie buntu w litewskiej stolicy. Uwi\u0119zi\u0142 stryja i kuzyna. Kiejstut zmar\u0142 w niewoli, a Witold uciek\u0142 i schroni\u0142 si\u0119 w pa\u0144stwie krzy\u017cackim. Ostatnim etapem wojny domowej na Litwie by\u0142 konflikt zbrojny z zakonem, podczas kt\u00f3rego zwyci\u0119sko wyszed\u0142 Jagie\u0142\u0142o. Wobec pora\u017cki poplecznik\u00f3w Witold przeszed\u0142 na stron\u0119 kuzyna.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o i Jadwiga \u2013 panowanie w Polsce<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Litwa pod panowaniem Jagie\u0142\u0142y mia\u0142a powa\u017cnych wrog\u00f3w w postaci pa\u0144stwa krzy\u017cackiego na zachodzie i Rusi na wschodzie. Potrzebowa\u0142a zatem silnego sojusznika. Z drugiej strony szlachta polska wyra\u017ca\u0142a niezadowolenie wobec zar\u0119czyn Jadwigi Andegawe\u0144skiej z Wilhelmem Habsburgiem. Postanowiono po\u0142\u0105czy\u0107 par\u0119 zwi\u0105zkiem ma\u0142\u017ce\u0144skim, a oba kraje uni\u0105 personaln\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0105pi\u0142o to po wystawieniu przez Jagie\u0142\u0142\u0119 aktu krewskiego, na kt\u00f3rego podstawie zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 do chrystianizacji Litwy, ma\u0142\u017ce\u0144stwa z Jadwig\u0105, a przede wszystkim zawi\u0105zania unii. Jagie\u0142\u0142o zosta\u0142 wybrany kr\u00f3lem polski podczas sejmu walnego w Lublinie w 1386 roku, kilka dni p\u00f3\u017aniej przyj\u0105\u0142 chrzest, a wraz z nim imi\u0119 W\u0142adys\u0142aw. Nast\u0119pnie odby\u0142 si\u0119 \u015blub, a ju\u017c 4 marca dosz\u0142o do koronacji W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y na kr\u00f3la Polski.<\/p>\n\n\n\n

Przez d\u0142ugie lata W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o nie doczeka\u0142 si\u0119 m\u0119skiego potomka. Ostatecznie syn\u00f3w urodzi\u0142a mu czwarta \u017cona, Zofia. Kr\u00f3l, kt\u00f3ry tytu\u0142 uzyska\u0142 po pierwszej \u017conie, nie posiada\u0142 prawa dziedziczenia. W celu jego zapewnienia nada\u0142 szlachcie przywileje jedlnie\u0144sko-krakowskie. Dzi\u0119ki nim szlachta zyska\u0142a nietykalno\u015b\u0107 osobist\u0105 do czasu wydania wyroku przez s\u0105d oraz gwarancj\u0119 wy\u0142\u0105czno\u015bci w obejmowaniu urz\u0119d\u00f3w ko\u015bcielnych. Przywileje zr\u00f3wnywa\u0142y w prawach tak\u017ce szlacht\u0119 rusk\u0105 z polsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Szlachta zgodzi\u0142a si\u0119 na obj\u0119cie tronu przez W\u0142adys\u0142awa, jednak nie poprzez dziedziczenie, ale woln\u0105 elekcj\u0119. Wobec uk\u0142adu mi\u0119dzy bratem Jagie\u0142\u0142y \u015awidrygie\u0142\u0142\u0105 a zakonem krzy\u017cackim nie zgodzi\u0142a si\u0119 natomiast na obj\u0119cie przez niego w\u0142adzy ksi\u0105\u017c\u0119cej na Litwie.<\/p>\n\n\n\n

Kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o wed\u0142ug poda\u0144 kronikarzy mia\u0142 umrze\u0107 w 1434 roku w Gr\u00f3dku z powodu powik\u0142a\u0144 po przezi\u0119bieniu.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o \u2013 dokonania jako w\u0142adca Polski<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jeszcze na pocz\u0105tku panowania W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y uda\u0142o si\u0119 mu wraz z \u017con\u0105, Jadwig\u0105 zaj\u0105\u0107 Ru\u015b Halick\u0105, kt\u00f3r\u0105 wcze\u015bniej Ludwik W\u0119gierski przy\u0142\u0105czy\u0142 do W\u0119gier. Uda\u0142o si\u0119 tak\u017ce sk\u0142oni\u0107 do z\u0142o\u017cenia ho\u0142du Piotra I, hospodara mo\u0142dawskiego. Przez jaki\u015b czas W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o utrzymywa\u0142 wp\u0142ywy w Republice Nowogrodzkiej i Republice Pskowskiej.<\/p>\n\n\n\n

\"https:\/\/zyciorysy.info\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/W%C5%82adys%C5%82aw-Jagie%C5%82%C5%82o.jpg\"Mimo d\u0105\u017ce\u0144 brata stryjecznego Jagie\u0142\u0142y, Witolda, do separacji Korony i Litwy, sam W\u0142adys\u0142aw d\u0105\u017cy\u0142 do umocnienia unii. W 1413 roku dosz\u0142o do podpisania unii w Horodle. Na mocy jej postanowie\u0144 pa\u0144stwa mia\u0142y mie\u0107 wsp\u00f3lny kierunek polityki zagranicznej, administracja litewska zosta\u0142a zorganizowana wed\u0142ug wzoru polskiego, a bojarstwo litewskie uzyska\u0142o prawa na r\u00f3wni z polsk\u0105 szlacht\u0105.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o i bitwa pod Grunwaldem<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o kojarzony jest przede wszystkim jako charyzmatyczny dow\u00f3dca zjednoczonych si\u0142 litewsko-polskich podczas bitwy pod Grunwaldem.<\/p>\n\n\n\n

Do bitwy dosz\u0142o podczas wielkiej wojny polsko-krzy\u017cackiej. Stosunki Polski i Litwy z zakonem by\u0142y napi\u0119te ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu. Krzy\u017cacy odgrywali kilkakrotnie rol\u0119 sojusznika w konflikcie wewn\u0119trznym na Litwie. Z drugiej za\u015b strony zajmowali ziemie, mi\u0119dzy innymi dobrzy\u0144sk\u0105, do kt\u00f3rych ro\u015bcili sobie pretensje polscy w\u0142adcy.<\/p>\n\n\n\n

Bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 wybuchu wielkiej wojny by\u0142 bunt mieszka\u0144c\u00f3w litewskiej \u017bmudzi wobec zaj\u0119cia ziem przez Krzy\u017cak\u00f3w. Jako pierwszy wojn\u0119 wielkiemu ksi\u0119ciu litewskiemu Witoldowi wypowiedzia\u0142 wielki mistrz zakonu. Kuzyna wspar\u0142 kr\u00f3l Polski W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

Po\u0142\u0105czone wojska Unii spotka\u0142y si\u0119 z armi\u0105 krzy\u017cack\u0105 na polu walki kilkakrotnie, ale niew\u0105tpliwie najwa\u017cniejsz\u0105 potyczk\u0105 wojny by\u0142a bitwa pod Grunwaldem, w kt\u00f3rej po raz pierwszy w historii zosta\u0142y rozgromione uchodz\u0105ce za nieustraszone oddzia\u0142y rycerskie.<\/p>\n\n\n\n

W bitwie zgin\u0119li najwy\u017csi dostojnicy zakonu, w tym wielki mistrz Ulrich von Jungingen. Straty, kt\u00f3re ponios\u0142y wojska pa\u0144stwa zakonnego, szacowane by\u0142y na 8 tysi\u0119cy zabitych i 14 tysi\u0119cy je\u0144c\u00f3w. Polsko-litewska strona straci\u0142a oko\u0142o 3 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o \u2013 \u017cony i dzieci<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o mia\u0142 cztery \u017cony. Pierwsza by\u0142a Jadwiga Andegawe\u0144ska, kr\u00f3l Polski. Para mia\u0142a c\u00f3rk\u0119, El\u017cbiet\u0119 Bonifacj\u0119, kt\u00f3ra zmar\u0142a nied\u0142ugo po narodzinach. Nast\u0119pnie Jagie\u0142\u0142o o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Ann\u0105 Cylejsk\u0105, a z ma\u0142\u017ce\u0144stwa urodzi\u0142a si\u0119 c\u00f3rka Jadwiga wydana w p\u00f3\u017aniejszym czasie za Fryderyka I Hohenzollerna. Trzeci\u0105 \u017con\u0105 W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y by\u0142a El\u017cbieta Granowska, a czwart\u0105 Zofia (Sonka) Holsza\u0144ska. Z ostatniego zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skiego narodzi\u0142o si\u0119 trzech oczekiwanych syn\u00f3w: W\u0142adys\u0142aw (Warne\u0144czyk), Kazimierz (zmar\u0142y w wieku dzieci\u0119cym) i Kazimierz Andrzej (Jagiello\u0144czyk).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kim by\u0142 W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o? W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o by\u0142 wielkim ksi\u0119ciem litewskim i kr\u00f3lem Polski, a tak\u017ce za\u0142o\u017cycielem dynastii Jagiellon\u00f3w, kt\u00f3rzy panowali w Rzeczpospolitej przez prawie 200 lat. Jagie\u0142\u0142o urodzi\u0142 si\u0119 mi\u0119dzy… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-232","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sp.blazowa.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/232","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sp.blazowa.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/sp.blazowa.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sp.blazowa.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sp.blazowa.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=232"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sp.blazowa.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/232\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":233,"href":"https:\/\/sp.blazowa.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/232\/revisions\/233"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sp.blazowa.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=232"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}